برای درمان تیروئید به چه پزشکی مراجعه کنیم؟ راهنمای کامل انتخاب دکتر

هنگامی که مشکلات مربوط به تیروئید به وجود می آید انتخاب پزشک مناسب نقش بسیار مهمی در روند درمان دارد. تیروئید یکی از غدد مهم بدن است که در تنظیم متابولیسم، انرژی، رشد و سایر فرآیند های حیاتی تأثیرگذار است.

اختلالات تیروئید می تواند شامل بیماری های مختلفی مانند کم کاری یا پرکاری تیروئید، گواتر یا بیماری های خود ایمنی همچون هاشیموتو و گریوز باشد. در این شرایط انتخاب پزشک متخصص و با تجربه امری حیاتی است. سوالی که بسیاری از افراد با آن مواجه می شوند این است که برای تیروئید پیش چه دکتری برویم؟

راهنمای کامل انتخاب پزشک مناسب به چه صورت باید باشد؟ متخصصان غدد و متابولیسم بهترین گزینه برای درمان این گونه بیماری ها هستند زیرا این متخصصان علاوه بر تخصص در تشخیص دقیق بیماری های تیروئید قادر به تجویز درمان های موثر و پیگیری وضعیت بیمار نیز هستند. اگر به دنبال پزشک ماهر برای مشکلات تیروئید خود هستید توصیه می شود به فوق تخصص غدد و متابولیسم در مجتمع پزشکی جلفا مراجعه کنید. این متخصصان با برخورداری از دانش به روز و تجربه کافی می توانند شما را در درمان هر گونه اختلال تیروئیدی یاری کنند.

متخصص اصلی تیروئید:فوق تخصص غدد (اندوکرینولوژیست)

برای درمان مشکلات تیروئید انتخاب یک پزشک متخصص بسیار مهم است. متخصص اصلی در این زمینه فوق تخصص غدد (اندوکرینولوژیست) است. این پزشکان آموزش های خاصی در زمینه غدد درون ریز و اختلالات هورمونی دارند و می توانند بیماری هایی مانند کم کاری و پرکاری تیروئید، گواتر، بیماری های خود ایمنی مانند گریوز و هاشیموتو را شناسایی و درمان کنند. به طور کلی برای درمان مشکلات تیروئیدی مراجعه به بهترین فوق تخصص غدد بزرگسالان در تهران بهترین گزینه است زیرا این پزشکان قادر به تجویز درمان های دقیق و پیگیری وضعیت بیمار هستند.

در چه شرایطی به جراح مراجعه کنیم؟

اختلالات تیروئید معمولاً با درمان های دارویی و نظارت پزشکی بهبود می یابند اما در برخی موارد خاص ممکن است نیاز به جراحی برای رفع مشکلات تیروئید احساس شود. جراحی تیروئید به ویژه زمانی توصیه می شود که بیماری تیروئید پیشرفته تر باشد و نیاز به اقداماتی فراتر از دارو داشته باشد.

مراجعه به جراح در این شرایط می تواند برای رفع مشکلات خاص و جلوگیری از بروز عوارض جدی ضروری باشد. در ادامه به شرایط مختلفی که در آن ها مراجعه به جراح برای درمان بیماری های تیروئید لازم است پرداخته خواهد شد.

وجود گواتر بزرگ یا گره های تیروئیدی

در برخی از افراد به ویژه آن هایی که گواتر یا گره های تیروئیدی دارند تیروئید می تواند به اندازه ای بزرگ شود که فشاری بر اندام های اطراف مانند نای، مری یا رگ های خونی وارد کند. این وضعیت ممکن است باعث مشکلات تنفسی، بلع و حتی تغییر در صدای فرد شود. در چنین مواردی جراحی برای برداشتن قسمت بزرگ یا گره های تیروئیدی به منظور رفع این فشارها و جلوگیری از عوارض بیشتر ضروری است.

تیروئیدیت خود ایمنی با عوارض شدید

در بیماری خود ایمنی تیروئید مانند بیماری هاشیموتو ممکن است غده تیروئید آسیب جدی ببیند و عملکرد آن مختل شود. در برخی موارد به ویژه زمانی که تیروئید به شدت بزرگ شده یا در معرض آسیب دائمی قرار گرفته است جراحی می تواند برای برداشتن تیروئید معیوب توصیه شود. این جراحی به ویژه در مواقعی که داروهای هورمونی قادر به کنترل کامل وضعیت نباشند ضروری است.

سرطان تیروئید

اگر نتایج آزمایش ها و اسکن های تصویری نشان دهند که فرد به سرطان تیروئید مبتلا است جراحی اولین گام در درمان خواهد بود. در این موارد جراح اقدام به برداشتن کامل یا بخشی از غده تیروئید می کند. با توجه به نوع سرطان و میزان پیشرفت آن ممکن است جراحی به تنهایی کافی نباشد و نیاز به درمان های تکمیلی مانند رادیوتراپی یا درمان های هورمونی باشد. این جراحی ها معمولاً با دقت بالا و مراقبت های ویژه انجام می شوند تا از انتشار سرطان جلوگیری شود.

پرکاری تیروئید که با درمان دارویی کنترل نمی شود

در مواردی که پرکاری تیروئید به ویژه در بیماری هایی مانند بیماری گریوز ایجاد شده باشد ممکن است درمان های دارویی مانند ضد تیروئید ها یا ید رادیواکتیو نتوانند بیماری را به طور کامل کنترل کنند. در چنین شرایطی جراحی برای برداشتن بخشی از غده تیروئید به عنوان یک گزینه درمانی مطرح می شود. این جراحی معمولاً زمانی انجام می شود که دیگر روش ها مؤثر نبوده یا عوارض جانبی زیادی ایجاد کرده باشند.

اختلالات تیروئیدی همراه با عوارض قلبی یا سیستمیک

گاهی اوقات مشکلات تیروئید می توانند باعث بروز عوارض جانبی جدی در سایر اعضای بدن شوند به ویژه در قلب و سیستم عصبی. به عنوان مثال، پرکاری تیروئید می تواند منجر به ضربان قلب سریع، فشار خون بالا یا مشکلات قلبی دیگری شود. در مواردی که درمان دارویی این مشکلات را کنترل نمی کند و خطر آسیب به سایر ارگان ها وجود دارد جراحی به عنوان یک گزینه درمانی می تواند برای رفع مشکل تیروئید و پیشگیری از عوارض جدی تر پیشنهاد شود.

حضور گره های تیروئیدی مشکوک به سرطانی

در صورتی که گره های تیروئیدی در نتایج آزمایشات و تصویربرداری ها به عنوان مشکوک به سرطان شناخته شوند جراحی برای برداشت این گره ها ضروری است. حتی اگر گره ها به طور قطعی سرطانی تشخیص داده نشوند جراح ممکن است برای برداشتن آن ها و انجام آزمایش های بیشتر برای تعیین ماهیت دقیق آن ها اقدام کند. این عمل جراحی نه تنها به تشخیص نهایی کمک می کند بلکه در صورت تایید سرطان مرحله اولیه درمان را نیز شروع می کند.

نقش متخصص گوش،حلق و بینی(ENT)

متخصص گوش، حلق و بینی (ENT) نقش بسیار مهمی در تشخیص و درمان مشکلات مرتبط با نواحی گوش، حلق، بینی و ساختارهای مرتبط دارد. این متخصصان می توانند در زمینه های مختلفی از جمله مشکلات تنفسی، شنوایی، سینوسی و حتی مشکلات تیروئید که به این نواحی مربوط هستند به بیماران کمک کنند. در صورتی که اختلالات تیروئید منجر به بروز مشکلاتی در ساختارهای سر و گردن مانند گواتر یا تغییرات فیزیکی در گردن شود متخصص گوش، حلق و بینی ممکن است بخشی از تیم درمانی باشد که به شناسایی و درمان این مشکلات کمک می کند.

گواتر و مشکلات گردن

در مواردی که گواتر (افزایش اندازه غده تیروئید) به طور قابل توجهی بزرگ شود ممکن است فشاری بر ساختارهای اطراف مانند نای، مری یا رگ های خونی وارد کند. این وضعیت می تواند باعث ایجاد مشکلات تنفسی یا بلع و حتی تغییر در صدای فرد شود.

متخصص گوش، حلق و بینی با بررسی وضعیت بیمار می تواند به تشخیص مشکلات ناشی از فشار گواتر بر روی این ساختارها کمک کند و در صورت نیاز بیمار را برای جراحی یا درمان های دیگر به جراحان مربوطه ارجاع دهد.

اختلالات تنفسی ناشی از بیماری های تیروئید

گاهی اوقات پرکاری تیروئید یا مشکلات دیگر تیروئیدی می توانند باعث تغییراتی در تنفس فرد شوند به ویژه اگر بیماری موجب تورم غده تیروئید یا ایجاد گواتر شود. در این شرایط متخصص گوش، حلق و بینی با انجام معاینات دقیق می تواند مشکلات تنفسی را بررسی کرده و در صورت نیاز اقدامات درمانی مناسب مانند درمان دارویی، جراحی یا پیگیری های پزشکی دیگر را پیشنهاد دهد.

مشکلات صدا و تغییرات آن

اختلالات تیروئید ممکن است به تغییرات در صدا نیز منجر شوند. برای مثال، گواتر یا تیروئیدیت می تواند باعث فشردن عصب های مرتبط با حنجره و گلو شود که در نتیجه باعث تغییرات در صدای فرد می شود. متخصص گوش، حلق و بینی در این شرایط می تواند ارزیابی دقیقی از وضعیت صدا و حنجره بیمار انجام داده و روش های درمانی مناسب شامل درمان های غیرجراحی یا ارجاع به جراحان تیروئید را تعیین کند.

تشخیص و درمان بیماری های همراه با اختلالات تیروئیدی

بسیاری از مشکلات گوش، حلق و بینی ممکن است در افراد مبتلا به اختلالات تیروئید شایع تر باشند. به عنوان مثال، مشکلات سینوسی و التهاب های مرتبط با آن ممکن است در افراد مبتلا به اختلالات تیروئید به ویژه پرکاری تیروئید بیشتر دیده شود. متخصص گوش، حلق و بینی می تواند این مشکلات را شناسایی کرده و درمان های لازم برای کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیمار را تجویز کند.

علائمی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند

بیماری های تیروئید ممکن است در ابتدا علائم مشخصی نداشته باشند یا علائم آن ها به تدریج و به صورت ملایم بروز پیدا کنند. اما در برخی موارد این علائم می توانند شدت پیدا کرده و کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهند.

در صورتی که علائم خاصی مشاهده شود که نشان دهنده وجود مشکل در عملکرد تیروئید است لازم است هرچه سریع تر به پزشک مراجعه شود تا از بروز عوارض جدی تر جلوگیری شود. در ادامه به برخی از علائمی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند پرداخته می شود.

افزایش یا کاهش وزن ناگهانی

یکی از شایع ترین علائم اختلالات تیروئیدی تغییرات ناگهانی در وزن است. در صورتی که بدون تغییر در رژیم غذایی یا فعالیت های ورزشی فرد به طور غیرطبیعی وزن کم یا افزایش پیدا کند ممکن است نشان دهنده مشکل در عملکرد تیروئید باشد. کاهش وزن سریع و غیرقابل توضیح می تواند نشانه ای از پرکاری تیروئید باشد در حالی که افزایش وزن غیرطبیعی ممکن است به کم کاری تیروئید مربوط شود.

تغییرات در الگوی خواب

اختلالات تیروئید می توانند تأثیر زیادی بر کیفیت خواب داشته باشند. پرکاری تیروئید معمولاً منجر به بی خوابی، افزایش تحریک پذیری و بیدار شدن در شب می شود در حالی که کم کاری تیروئید می تواند باعث احساس خستگی و خواب آلود گی مفرط در طول روز شود. در صورتی که فرد به طور مداوم دچار مشکلات خواب باشد لازم است این علائم را جدی بگیرد و برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کند.

تغییرات در وضعیت پوستی، مو و ناخن ها

پوست خشک، شکنندگی مو و ناخن ها از علائم رایج کم کاری تیروئید هستند. در مقابل پرکاری تیروئید ممکن است باعث نرمی و ریزش مو، تعریق زیاد و مشکلات پوستی دیگر شود. اگر به طور مداوم با این مشکلات پوستی یا مو مواجه شدید احتمال اختلال در عملکرد تیروئید وجود دارد و باید برای ارزیابی دقیق به پزشک مراجعه کنید.

تغییرات در ضربان قلب

افرادی که مبتلا به پرکاری تیروئید هستند ممکن است ضربان قلبشان به طور غیرطبیعی سریع و نامنظم شود. این حالت می تواند باعث ایجاد احساس تپش قلب، سرگیجه و حتی خطر سکته قلبی گردد. از طرف دیگر کم کاری تیروئید می تواند منجر به کند شدن ضربان قلب و ایجاد احساس خستگی و ضعف عمومی شود. اگر هرگونه تغییر غیرطبیعی در ضربان قلب تجربه کردید این علامت باید جدی گرفته شود.

مشکلات در تمرکز و حافظه

کم کاری تیروئید می تواند باعث مشکلاتی در تمرکز، حافظه کوتاه مدت و اختلالات ذهنی شود. افراد مبتلا به این وضعیت ممکن است احساس کنند که فکر کردن برایشان سخت شده و به راحتی فراموش می کنند. از سوی دیگر پرکاری تیروئید می تواند باعث افزایش اضطراب و ناتوانی در تمرکز شود. اگر متوجه تغییرات قابل توجه در توانایی های شناختی خود شدید لازم است به پزشک متخصص مراجعه کنید.

علائم کم کاری تیروئید

کمکاری تیروئید یا هیپوتیروئیدیسم زمانی رخ می دهند که غده تیروئید هورمون های تیروئیدی کافی تولید نمی کنند. این اختلال می تواند به تدریج و به صورت ناگهانی بروز کند و علائم آن ممکن است با دیگر مشکلات بهداشتی مشابه باشد. بسیاری از افراد ممکن است از وجود این بیماری آگاه نباشند تا زمانی که علائم شدید تر شوند. در اینجا به برخی از علائم رایج کم کاری تیروئید پرداخته ایم که می تواند نشانه ای از این مشکل باشد.

خستگی مفرط. افراد مبتلا به کم کاری تیروئید اغلب احساس خستگی غیرقابل توجیه و دائمی دارند. حتی پس از خواب شبانه ممکن است هنوز احساس بی حالی و کمبود انرژی کنند.

افزایش وزن بدون دلیل

یکی از علائم رایج کم کاری تیروئید افزایش وزن است که بدون تغییر در رژیم غذایی یا میزان فعالیت بدنی رخ می دهد. این افزایش وزن به کیژه به دلیل کاهش متابولیسم بدن اتفاق می افتد.

پوست خشک و شکننده

کم کاری تیروئید می تواند باعث خشک شدن پوست و شکنند گی آن شود. افراد مبتلا ممکن است پوستشان حتی با استفاده از کرم های مرطوب کننده هم به طور مداوم خشک باشد.

حساسیت به سرما

افراد مبتلا به کم کاری تیروئید معمولاً بیشتر از دیگران احساس سرما می کنند. این حالت به دلیل کاهش متابولیسم و فعالیت پایین تیروئید است که موجب کاهش دمای بدن می شود.

یبوست

یبوست یکی از علائم رایج کم کاری تیروئید است. به دلیل کند شدن عملکرد سیستم گوارش افراد مبتلا ممکن است به طور مداوم از مشکلات گوارشی و یبوست رنج ببرند.

علائم پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید یا هیپر تیروئیدیسم زمانی رخ می دهد که غده تیروئید بیش از حد هورمون های تیروئیدی تولید می کند که می تواند باعث افزایش سرعت متابولیسم بدن شود. این وضعیت ممکن است به تدریج و یا به صورت ناگهانی بروز پیدا کند و علائم آن می تواند شامل تغییرات جسمی و روانی باشد. در ادامه به برخی از علائم رایج پرکاری تیروئید پرداخته ایم.

لاغری غیرطبیعی

یکی از اولین علائم پرکاری تیروئید کاهش وزن ناگهانی و غیرقابل توضیح است حتی در صورتی که اشتها و میزان مصرف غذا افزایش یابد. این کاهش وزن به دلیل افزایش سرعت متابولیسم و سوخت و ساز بدن است.

افزایش ضربان قلب (تپش قلب)

افراد مبتلا به پرکاری تیروئید معمولاً ضربان قلب سریع تر از حالت طبیعی دارند. این حالت ممکن است باعث احساس تپش قلب، اضطراب و حتی سرگیجه شود. در برخی موارد ضربان قلب حتی در حالت استراحت نیز می تواند بالا باشد.

تعریق زیاد

تعریق غیرطبیعی یکی دیگر از علائم پرکاری تیروئید است. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است حتی در شرایطی که دیگران احساس گرما نمی کنند دچار عرق ریزی زیاد شوند. این حالت معمولاً همراه با احساس گرما و دمای بالای بدن است.

اضطراب و تحریک پذیری

پرکاری تیروئید می تواند باعث ایجاد احساس اضطراب، بی قراری و تحریک پذیری شدید شود. این تغییرات روانی به دلیل افزایش سطح هورمون های تیروئیدی و تاثیر آن ها بر سیستم عصبی است.

مشکلات خواب (بی خوابی)

افراد مبتلا به پرکاری تیروئید ممکن است به دلیل افزایش انرژی و اضطراب نتوانند به راحتی بخوابند. بی خوابی و مشکلات خواب یکی از علائم شایع این بیماری است و به کاهش کیفیت زندگی منجر می شود.

لرزش دست ها

یکی دیگر از علائم پرکاری تیروئید لرزش دست ها است که معمولاً به صورت خفیف و غیرارادی بروز پیدا می کند. این لرزش می تواند در هنگام انجام فعالیت های روزمره مانند نوشتن یا استفاده از تلفن مشخص شود.

افزایش اشتها

با وجود کاهش وزن افراد مبتلا به پرکاری تیروئید معمولاً اشتهای زیادی پیدا می کنند. این افزایش اشتها به دلیل نیاز بدن به مصرف انرژی بیشتر برای انجام فرآیند های متابولیکی سریع تر است.

دوره های قاعدگی نامنظم یا کم خونی

زنان مبتلا به پرکاری تیروئید ممکن است دچار تغییرات در الگوی قاعدگی خود شوند از جمله دوره های کوتاه تر و کم تر خونریزی. در برخی موارد ممکن است با مشکل باروری نیز مواجه شوند.

خستگی و ضعف عضلانی

اگرچه پرکاری تیروئید باعث افزایش انرژی می شود اما برخی از افراد ممکن است در نهایت دچار ضعف عضلانی و خستگی مفرط شوند. این مشکل بیشتر در ناحیه بالای بازوها و ران ها احساس می شود.

تغییرات در پوست و مو

پرکاری تیروئید می تواند باعث نازک شدن موها و ریزش آن ها شود. همچنین پوست ممکن است به طور غیرعادی نرم و مرطوب شود که به دلیل تغییرات در تعریق بدن است.